Yanlış kullanım, bilgisizlik ve ihmal nedeniyle soba, şofben ve baca zehirlenmelerinin özellikle kış aylarında arttığı belirtildi. Alınması gereken küçük tedbirlerin hayati önem taşıdığını belirten Erzincan İl Sağlık İl Müdürü Mesut Turan, her yıl onlarca kişinin özellikle şofben ve sobadan karbonmonoksit gazı ile zehirlendiğini dile getirdi. Karbonmonoksit gazının renksiz, tatsız, kokusuz ve yanıcı zehirli bir gaz olduğunu anlatan Turan, vücuda solunum yoluyla giren gazın kana karıştıktan sonra oksijen alımını engellediğini, kişi de bayılma hali ile birlikte zehirlenme ve hatta ölüme neden olduğunu dile getirdi. Alınması gereken başlıca tedbirin bacaların temizletilmesi olduğunu belirten Turan, baca temizliğinin havalar soğumadan ve ihmal edilmeden yapılması gerektiğini ifade etti. Özellikle şofbenlerde kullanılan alüminyum boruların yenilenmesinin önemine değinen Turan, şöyle konuştu: "Gaz kaçakları, şofben ve benzeri ısıtıcıların kullanılması konusunda toplum bilinci oluşturmak çok önemli. Şofben zehirlenmeleri genelde gaz kaçaklarından değil yeterli havalandırma yapılmayan yerlerde oksijen oranının düşmesi sonucu karbonmonoksit oranının yükselmesiyle meydana geliyor. Bu nedenle şofbenin kullanıldığı yere sürekli temiz havanın girmesi sağlanmalı." 

ŞOFBEN KULLANILAN BANYONUN KAPISI ARALIK BIRAKILMALI 

Türkiye'de, şofben zehirlenmelerinin özellikle 12-18 yaş aralığındaki kişileri etkilediğine dikkat çeken Erzincan İl Sağlık Müdürü Mesut Turan, gençlerin uzun süre banyoda kalmaları, zaman zaman banyo kapısını kilitlemeleri ya da yalnızken banyoya girmeleri nedeniyle karbonmonoksit gazına maruz kaldıklarını ifade etti. Şofben bulunan banyoların havalandırılması gerektiğini ifade eden Turan, şöyle konuştu: "Mümkünse şofben banyo dışında bırakılmalı. Banyoya giren kişi yalnız değilse, evdeki diğer kişiler sık sık kapıdan banyodaki kişiyi kontrol etmeli. Ülkemizde çok dikkat edilmese de şofben tesisatı mutlaka banyo dışında yapılmalı." 

Karbonmonoksit zehirlenmeleri sırasında kişilerde baygınlık hali ortaya çıktığı için çoğu zaman renksiz, kokusuz olan gazın kişi tarafından fark edilemediğine dikkat çeken Turan, akut zehirlenmelerde kişi de şiddetli baş ağrısı, güçsüzlük ve halsizlik, baş dönmesi, görme kaybı, unutkanlık, bulantı ve kusma, göğüs ağrısı, bayılma, dikkat bozukluğu ile vücutta uyuşukluk meydana gelebileceğini dile getirdi. Kömür sobası kullanılan yerlerde yapılan en büyük yanlışın da gece yatmadan önce sobaya kömür atılması olduğunu belirten Turan, tüm uyarılara rağmen çok soğuk havalarda vatandaşların uyarıları dikkate almamasının üzücü ve geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurduğunu ifade etti. Zehirlendiği düşünülen kişilerin hemen temiz havaya çıkarılarak kusma ihtimaline karşı başının hafifçe yana çevrilebileceğini belirten Turan, halk arasında yaygın olan yoğurt yedirme gibi alışkanlıkların da kesinlikle yanlış olduğunu söyledi. Zehirlenme durumunda en kısa zamanda 112 Acil Yardım ve Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü'nün aranması gerektiğini belirten Turan, geçen yıl Erzincan’da elde rakamlara göre onlarca kişinin zehirlendiğini, ve bunun yanında ölüm vakalarının yaşandığını hatırlattı.

Kemal Arduç